پیام های انگیزشی :

نکات جمع بندی و مرور به سبک رتبه های زیر ۱۰۰۰کشوری (۱)

  • نویسنده : دکتر حسین رونقی
  • ۱۲ تیر ۱۳۹۶

 

نکات جمع بندی و مرور به سبک رتبه های زیر ۱۰۰۰کشوری (۱)

خودت را باور داشته باش…

اگر نداشته باشی ،

دیگران هم، دلیلی برای

باور داشتنِ تو،

نخواهند داشت.

تو زحمت کشیدی پس استرس نداشته باش و توکلت بخدا باشه

 

شیمی

آمفوتر ها عبارتند از:

۱فلزات سرب ، آلومینیوم ، روی ، قلع ، کروم  اکسید و هیدروکسید این فلزات نیز آمفوتر است.

۲ آب 

۳آمونیاک در معدود موارد آمونیاک می تواند اسید نیز بشود  ولی در محلولهای آبی همواره باز است. 

۴اغلی یونهای منفی حاصل از تفکیک اسیدهای چند پروتون دار مانند HS- ,H2PO4- , HCO3- 

 ۵آمینو اسیدها

برای اسیدها و بازهای یک ظرفیتی ضعیف رابطه بین K و درجه تفکیک یونی به صورت زیر است.  

برای اسیدها یا بازهای بسیار ضعیف از آلفا در مخرج کسر می توان چشم پوشی کرد.

                                                      K= α۲ M/1-α 

یعنی اگر مقدار آلفا از ۰۵/۰ باشد می توان از آن در مخرج صرفنظر کرد.

برای اسیدها:

Ka = Mα۲    ,     [H3O+] =√KaM      

 و برای باز ها:

                            Kb= Mα۲    , [OH-] = √KbM

چون ثابت تعادل فقط وابسته به دماست بنابراین آلفا و غلظت اسید رابطه عکس دارند.

اثر دما روی PH آب : هر چه دما زیاد شود PH , POH  و KW کاهش می یابد.

هر ماده ای که واکنش خود یونش را انجام دهد آمفوتر است. مانند آب و آمونیاک  .

خاصیت اسیدی و قدرت اسیدی با هم تفاوت دارند :

خاصیت اسیدی وابسته به  غلظت یون هیدرونیوم است . قدرت اسیدی وابسته به Ka است.

نمکهای Na2SO4 , K2SO4 خنثی هستند ولی نمکهای  ZnSO4 , CuSO4   اسیدی هستند.

 مقایسه آبکافت یونها :

۱هر چه باز ضعیفتر باشد کاتیون مربوط به آن راحتتر یون هیدروکسید جذب می کند. ۲

۲ هر چه بار منفی آنیون یک اسید بیشتر باشد  (نسبت به آنیون دیگر اسید). 

۳ هر چه اسیدی ضعیفتر باشد آنیون مربوط به آن راحتتر H+  جذب می کند.

آنیون و کاتیون اسیدهای قوی و بازهای قوی آبکافت نمی شوند  .

برای نمکهایی که از کاتیون باز ضعیف و آنیون اسید قوی ساخته شده اند

 الف- اگر   Ka > Kb  باشد نمک اسیدی  

 ب-  اگر Kb > Ka  باشد نمک بازی 

ج- اگر Ka  و Kb تقریباً برابر باشند نمک خنثی است.

شیمی

انرژی یونش

 

 یونش:

 خارج کردن یک الکترون از اتم و ایجاد یون.

 

انرژی یونش (IE):

 انرژی لازم برای فرآیند یونش یک مول اتم گازی.

 

انرژی نخستین یونش (IE1):

 انرژی لازم برای خارج کردن یک مول از سست ترین الکترون ها از یک مول اتم گازی و تولید یک مول یون یک بار مثبت گازی.

 

X(g) + IE1 → X+(g) + e-

 

انرژی دومین یونش (IE2):

 انرژی لازم برای خارج کردن یک مول از سست ترین الکترون ها از یک مول یون یک بار مثبت گازی و تولید یک مول یون دو بار مثبت گازی.

 

X+(g) + IE2 → X2+(g) + e-

 

یکا:

 کیلو ژول بر مول (kJ/mol).

 

نکته:

 یک اتم به تعدادِ الکترون های خود، دارای انرژی های یونش متوالی می باشد. مثلا اتم سدیم که ۱۱ الکترون دارد، دارای ۱۱ انرژی یونش متوالی می باشد (IE1 ، IE2 ، IE3 تا … IE11 ).

این مقاله را از دست ندهید:  تکنیک های قرابت معنایی به سبک خلاصه های نفرات برتر(6)

 

نکته:

همواره در یک اتم داریم:

 

IE1<IE2<IE3< …

 

علت: با جدا شدن هر الکترون، بر جاذبه ی مؤثر هسته (بر روی الکترون های باقی مانده) افزوده می شود، لذا جدا کردن الکترون بعدی سخت تر می گردد و نیاز به وارد کردنِ انرژی بیشتری می باشد.

مثال:

 در مورد اتم سدیم (Z = 11) داریم:

IE1<IE2<IE3< … <IE11

نکته:

 همواره بیش ترین انرژی یونش در یک اتم، آخرین انرژی یونش (IEZ) در آن اتم می باشد. مثلا بیش ترین انرژی یونش در اتم سدیم، IE11 است.

جهش بزرگ:

 اگر الکترون بعدی، از یک لایه ی نزدیک تر به هسته جدا شود، انرژی یونش آن به شدت و به طور ناگهانی افزایش می یابد و در این حالت به اصطلاح گویند که جهش بزرگ در انرژی یونش رخ داده است. (جهش بزرگ، شاهدی بر وجود لایه های الکترونی در اتم است.)

مثال:

 در مورد اتم آلومینیم (Z = 13) داریم:

IE1<IE2<IE3«IE4< … <IE11«IE12<IE13

یعنی هنگامی که سه الکترون از اتم آلومینیم جدا می شود، با جدا کردن چهارمین الکترون، اولین جهش بزرگ در انرژی یونش رخ می دهد. هم چنین هنگامی که یازده الکترون از اتم آلومینیم جدا می گردد، با جدا کردن دوازدهمین الکترون، دومین جهش بزرگ در انرژی یونش رخ می دهد، و علت این است که هر بار یک لایه به هسته نزدیک تر شده ایم.

نکته:

همواره در یک اتم، تعداد جهش های بزرگ در انرژی یونش، یکی کم تر از تعداد لایه های الکترونی آن اتم است:

۱– n = تعداد جهش بزرگ

مثال:

 در مورد اتم آلومینیم که ۳ لایه ی الکترونی دارد، ۲ تا جهش بزرگ در انرژی یونش آن مشاهده می گردد.

نکته:

همواره در یک اتم داریم:

۱ + تعداد جهش بزرگ = شماره ی دوره ی تناوب (n)

تعداد الکترونی که باید جدا کنیم تا به اولین جهش بزرگ برسیم = شماره ی گروه

مثال:

 اتم X دارای ۳ جهش بزرگ در انرژی های یونش خود می باشد، چنانچه اولین جهش بزرگ در این اتم، از IE2 به IE3 باشد، موقعیت اتم X در جدول تناوبی را تعیین کنید.

 پاسخ:

۴ = ۱ +  ۳ = شماره ی دوره ی تناوب (n)

IIA)) 2 = شماره ی گروه

یعنی عنصر X در دوره ی چهارم و گروه دوم اصلی جای دارد و با توجه به جدول تناوبی عنصر X همان کلسیم Ca با عدد اتمی ۲۰ می باشد.

تمرین:

 در مورد عنصر شماره ی ۵۳ جدول تناوبی:

 آ ) چند جهش بزرگ در انرژی های یونش آن وجود دارد؟

ب) اولین جهش بزرگ در این عنصر، میان کدام انرژی های یونش آن رخ می دهد؟

تغییرات انرژی یونش در جدول تناوبی:

به طور کلی انرژی یونش (در یک دوره) از چپ به راست، تقریبا افزایش و (در یک گروه) از بالا به پایین، کاهش می یابد.

علت:

 در یک دوره تناوب (از چپ به راست) شعاع اتمی کاهش می یابد، به عبارت دیگر جاذبه ی مؤثر هسته بر روی الکترون های لایه ی آخر بیش تر می شود، لذا جدا کردن الکترون سخت تر شده و درنتیجه بر میزان انرژی یونش افزوده می شود.

این مقاله را از دست ندهید:  لقمه های تکنیکی صد زنها _واژگان املایی

در یک گروه (از بالا به پایین) شعاع اتمی افزایش می یابد، به عبارت دیگر جاذبه ی مؤثر هسته بر روی الکترون های لایه ی آخر کم تر می شود، لذا جدا کردن الکترون آسان تر شده و درنتیجه از میزان انرژی یونش کاسته می شود.

تغییرات انرژی نخستین یونش (IE1) در یک دروه تناوب:

 کم ترین انرژی نخستین یونش در یک دوره، مربوط به عناصر گروه IA (1) می باشد. هم چنین بیش ترین انرژی نخستین یونش در یک دوره مربوط به عناصر گروه VIIIA (18) است.

در ضمن انرژی نخستین یونش از گروه IIA (2) به IIIA (13) و از گروه VA (15) به VIA (16) استثنائا کاهش می یابد.

علت:

 با جدا شدن یک الکترون از عناصر IIIA (13) و VIA (16)، آرایش آن ها به آرایش های پایدار ns2 و  np3 تبدیل می شوند و لذا این عناصر میل زیادی به از دست دادن یک الکترون دارند و در نتیجه انرژی یونش آنها به طور غیر عادی کم است.

نتیجه:

 در جدول تناوبی، کم ترین IE1 ها مربوط به عناصر گروه  IA(گروه ۱) و بیش ترین IE1 ها مربوط به عناصر گروه VIIIA (گروه ۱۸) و استثنائات در روند افزایشی، مربوط به عناصر گروه های IIIA (13) و VIA (16) می باشند.

زبان فارسی:

چهارده نکته در بایدها و نبایدهای املایی و نگارشی:

۱در زبان فارسی کاربرد کلماتی مثل« شاعره ، مدیره ،محترمه ، این جانبه و…» برای زن نامناسب است چون بر خلاف زبان عربی در فارسی ،صفت ها یی از این قبیل،برای زن و مرد یکسان به کار برده می شود و باید به شکل « شاعر، مدیر، محترم،این جانب و …»استفاده شود.

۲همزه « ء»یکی از حروف الفبای فارسی است. این حرف مانند سایر حروف در خطّ فارسی حرکت گذاری نمی شود. بنابراین می نویسیم «رأی ، مؤسس ، جزء » و نمی نویسیم «رأًی ، مؤسس ،جزءِ »

۳به کار بردن نشانه ی جمع «ات»مخصوص واژه های عربی است واستفاده از آن برای کلمات فارسی درست نیست. مثلاً«تحقیق» کلمه ای عربی است و اگر گفته شود «تحقیقات» درست است امّا کاربرد کلماتی مثل«پیشنهادات،گرایشات،گزارشات،سفارشات،فرمایشات و…»نادرست است و باید گفته شود«پیشنهاد ها ،گرایش ها ،گزارش ها ،سفارش ها،فرمایش ها و…».

۴نشانه ی « تنوین» مخصوص کلمات عربی است و کاربرد آن ها با کلمات فارسی نادرست است .مثلاً واژه ی«شخصاً» درست است زیرا« شخص »عربی است امّا واژه هایی چون«گاهاً،ناچاراً،جاناً ،زباناً،دوماً،سوماً و…» نادرست است و به جای آن ها باید«گاهی ، به ناچار ،جانی ،زبانی،دوم،سوم و…»را به کار برد.

۵گاهی به جای جمله ی دعایی«صلّی الله علیه و آله»به اختصار می نویسیم(ص)۰هنگام خواندن این نشانه اختصاری باید بگوییم«صلّی الله علیه و آله» زیرا اگر علیه را از جمله حذف کنیم وفقط بگوییم«صلّی الله» معنی جمله ی عربی ناقص می شودومعنای آن چنین می شود:«پیامبر که- درود خداوندباد- فرمود:…»

این مقاله را از دست ندهید:  چگونه فیزیک بخوانیم؟

۶معمولاًکلماتی که جمع مکسر هستند نباید دوباره جمع بسته شوند بنابراین به جای این که بگوییم و بنویسیم«اخبارها،خواص ها،اخلاق ها،کتب ها، طرق ها،حواس ها،اولادهاو…»می گوییم و می نویسیم «اخبار،خواص،اخلاق،کتب،طرق،حواس،اولادو…»

۷وقتی از اصطلاح «به قول معروف »استفاده می کنیم حتماً بعد از آن باید کنایه،ضرب المثل،حکمت ویا سخنان برجسته بیاید نه یک مطلب معمولی؛مثلاً اگر بگوییم«آن قدراین جا ایستادم که به قول معروف خسته شدم »درست نیست امّا می توانیم این جمله را این گونه اصلاح کنیم«آن قدر این جا ایستادم که به قول معروف زیر پایم علف سبز شد».

۸کاربرد کلمه ی«علیه»درست است نه«برعلیه» زیرا «علیه»یعنی «برضد او»و«برعلیه»یعنی                « بربرضداو»که نادرست است پس به عنوان مثال می توان گفت«اوعلیه کسی اقدام نکرد».

۹بهتر است به جای«ی»میانجی کوچک«ء»در برخی واژه ها، شکل بزرگ آن رابه کار ببریم ؛مثلاًبه جای «خانهءما»ویا«قصهءزیبا »بنویسیم«خانه ی ما »و«قصه ی زیبا» زیرا«ی»میانجی کوچک به حرف همزه شباهت دارد و موجب بدآموزی می شود.

نشانه ی«یّت»مخصوص کلمات عربی است و کاربرد آن با کلمات فارسی جایز نیست؛مثلاًاگربگوییم و بنویسیم«بشریّت،انسانیّت،مدیریّت»صحیح است امّا نمی توانیم واژه هایی مثل«خوبیّت،شهریِّت،رهبریّت، آشناییّت،منیّت و…»را به کار ببریم زیرا«خوب،شهر،رهبر،آشنا،من و…»فارسی هستند.

۱:۱کلماتی مانند«املاء،انشاء،امضاء،اجراء،استثناء،اهداء و…»عربی هستند و در زبان فارسی باید بدون همزه ی پایانی و به شکل«املا،انشا،امضا،اجرا،استثنا،اهداو…»به کار برده شوند.

۲:۱کلماتی مثل«حُسن خوبی،سوابق گذشته،فینال آخر،مدخل ورودی،گردن بند گردن،پارسال گذشته،قند شیرین،پس بنابراین،سایرشهرهای دیگر،سال عام الفیل،شب لیلهالقدر و…» دارای «حشو»یعنی تکرار زاید هستند و کاربرد آن ها نادرست است.به عنوان نمونه در«سال عام الفیل»هم واژه ی«سال» و هم واژه ی «عام» هردو به یک معناست بنابراین یکی از آن ها زاید است.هم چنین در«شب لیلهالقدر»هم«شب»وهم «لیله»هر دو به یک معناست و یکی از این دو زاید است.

۳:۱واژه ی«برخوردار»به معنی «بهره مند»است و در جایی به کار برده می شود که مفهوم مثبت و مفید داشته باشد؛مثلاًدر عبارت «او از سلامت کامل برخوردار است»کلمه ی «برخوردار» در معنی صحیح خود به کار رفته است امّا اگر بگوییم«این بیمار از ضعف و کم خونی برخوردار است»نادرست است.

۴:۱«حقّ»و کلمات دیگری که در زبان عربی تشدید پایانی دارند؛مانند«سدّ،حدّ،مستحقّ و…»زمانی در فارسی تشدید می گیرند که بعد از آن کسره بیاید؛مانند «حقِّ من،سدِّ کرج،مستحقّ کمک و… » در غیر این صورت به تشدید نیازی ندارند

410 بازدید

نظرات شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

مشاوره خصوصی