پیام های انگیزشی :

مروری بر نکات مهم گردش مواد در بدن(زیست دوم دبیرستان)

  • نویسنده : دکتر حسین رونقی
  • ۲۸ دی ۱۳۹۵

Circulatory-System

مروری بر نکات مهم گردش مواد در بدن(زیست دوم دبیرستان)

یکی موضوعات فوق العاده جداب در بدن انسان بررسی و تحلیل نحوه گردش مواد در بدن است .

در این مقاله به بررسی گردش خون در کیسه تنان و بی مهره گان می پردازیم

و در مقاله بعدی به گردش خون در مهره داران می پردازیم .

نحوه گردش مواد در جانداران مختلف روشی متفاوتی است . بدن ما همواره تحت اثر نیرو گرانش قرار دارد

که این نیرو گرانش به رانده شدن خون به درون بخش هایی پایینی بدن ما کمک می کند . دستگاه گردش

حون انسان نیز نسبت به گرانش موجود در کره زمین سازگاری پیدا کرده است که این سازگاری دستگاه گردش خون

در بدن انسان به دلیل چهار عامل است که عبارت اند از :

وجود قلب ماهیچه ـ تلمبه های ماهیچه ای ـ دریچه یک طرفه به سوی قلب در سیاه رگ های پا ـ

مقدار زیادی بافت های پیوندی در پا گاهی به علت ایستادن بیش از حد به ویژه در افرادی که معمولا

ایستاده کار می کنند مانند آرایشگران خون در رگ ها جمع میگردد و باعث بیماری واریس می شود .

توانایی به گردش در آوردن خون ، بر خلاف جهت نیرو گرانش برای جانوارن بسیار پر اهمیت است .

همه جانوران باید به تبادل مواد با محیط بپردازند و موادی را که از محیط جدب میکنند در درون خود در جهت

یا خلاف گرانش زمین به گردش در بیاورند .

بسیاری از جانواران در بدن خود دستگاهی به نام دستگاه گردش مواد دارند .

این دستگاه گردش مواد دو وظیفه اصلی دارد که این وظایف عبارت اند از :

این مقاله را از دست ندهید:  چگونه عربی بخوانیم؟

به گردش در آوردن اکسیژن و دی اکسید کربن ـ مواد غدایی ، هورمون ها و مواد دیگر در بدن

وقتی که راه می رویم یا می دویم فشاری گه از سوی ماهیچه ها در حال انقباظ به رگ وارد می شود .

خون درون آن ها ها به سوی قلب می راند . در گیاهان نیز دستگاهی برای انتقال موادی که جدب می شود

و نیز انتقال فرآورده هایی که در گیاه تولید می شود وجود دارد .

حالا به بررسی نحوه گردش مواد در جانداران مختلف می پردازیم که همانطور که در ابتدا گفته شد

جانداران با سازگاری های متفاوت و روش ها تخصصی به انتقال مواد می پردازند

کیسه تنان :

در کیسه تنان دستگاه گردش خون وجود ندارد یا به عبارت دیگر در این گروه از جانداران خون وجود ندارد و بدن آن ها از دو یا سه لایه سلولی تشکیل شده است در نتیجه هر کدام از سلول ها می توانند به صورت کاملا مستقل به تبادل مواد با محیط بپردازند . در آن ها آب از دهان وارد کیسه گوارش می شود سپس از همان طریق خارح می شود یا به عبارت دیگر از دهان خارج میگردد .

عروس دریایی:

در این گروه از جانداران یک کیسه گوارش وجود دارد . این کیسه دارای لوله هایی است که به صورت شعاعی به یک لوله دایره ای متصل است. سلول های پوشاننده درون این لوله ها دارک مژک هستند . زنش ها و حرکت های این مژک ها آب را در این لوله ها به حرکت در می آورد .

تنها این سلول ها به طور مستقیم با مواد غدایی موجود در آب در تماس اند اما فاصله سایر سلول ها با آب چندان زیاد نیست

این مقاله را از دست ندهید:  مروری بر نکات مهم گلبول های سفید(زیست 1)

یک کلید : جانوران که بدن آن ها چندین لایه سلولی دارد به یک دستگاه  گردن مواد مایعی به نام خون نیاز دارند

جانوران دو نوع گردش خون دارند :

یک : گردش خون باز                   دو: گردش خون بسته

گردش خون بسته و باز در جانوران

حال به بررسی گردش خون در بی مهرگان می پردازیم .

از مهمترین بی مهرگان می توان به عنکبوتیان ، خرچنگ دراز و ملخ اشاره نمود .

خون در بدن این جاندارن درون رگ های بسته جریان ندارد بلکه از انتها باز بعضی رگ ها خارج می شود

و در میان سلول ها گردش می کند .

قلب آن لوله ای شکل است و خون شکل است و خون را به سوی سر و سایر بخش های بدن می راند

در ملخ مواد غدایی به طور مستقیم بین خون و سلول هایش مبادله می شود .

در هنگام استراحت قلب خون بار دیگر از طریق چند منفد به قلب بر می گردد این منافد دریچه ای دارند

که هنگام انقباظ قلب بسته می شود

حرکت ماهیچه های بدن جانور خون را به بخش های عقبی می راند.

 

این مطلب متعلق به فصل گردش خون جانوران در زیست سال دوم است

که معمولا از کل این فصل دو سال طرح می گردد.

 

(پویان پدرام -با تشکر از دکتر پیری علم که در زمینه این مطالب راهنمایی میکنند)

 

1,975 بازدید

نظرات شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*

مشاوره خصوصی